Maleo

de schrijver

recensies

uit het boek

Grootpoothoenders of megapoden zijn een familie van hoenderachtigen waarvan de vrouwtjes kolossale eieren leggen. Dat doen zij niet in een nest, maar in verwarmde grond. De zon, vulkanisme of rottingswarmte van plantaardig materiaal is er verantwoordelijk voor dat de eieren uitkomen. Deze broedstrategie luistert erg nauw, met name wat de grondtemperatuur betreft waarbij de eieren tot ontwikkeling komen. Voor de meeste soorten ligt de geschikte broedtemperatuur ergens tussen 31 en 38 graden C, met als optimale warmte 34 graden. Hoger of lager dan de maximum of minimum temperatuur betekent onherroepelijk de dood van het jong. Deze relatieve lage incubatietemperatuur heeft een ontwikkeling in gang gezet naar grote eieren met veel eidooier. En daarin schuilt de grootste bedreiging voor deze vogels. Hun eieren worden graag gegeten. Niet alleen door bijvoorbeeld hagedissen en zwijnen, maar vooral door de mens.

In de nieuwsbrief voor grootpoothoenonderzoekers (mei, 2001) vertelt onderzoeker Ross Sinclair over de eierraaptraditie op Simbo (Solomon-eilanden). Daar wordt 60% van het inkomen van de eilandbewoners verkregen uit de handel in eieren van de Lape, zoals het heremietboshoen daar wordt genoemd. Op twee vulkanisch verwarmde legplaatsen van samen 25 hectaren zijn onder andere kleine hutten gebouwd waarin de legomstandigheden voor de Lape optimaal zijn gemaakt. Jaarlijks worden bijna 200.000 eieren verzameld. De laatste jaren kreeg de bevolking de indruk dat het aantal vogels, onder andere ten gevolge van het eierrapen, afnam. Er is, met hulp van onder andere het Wereld Natuur Fonds en in overleg met de bevolking, een systeem ontwikkeld waarbij de legplaatsen een deel van het jaar gesloten zijn, eieren mogen dan niet geraapt worden. Daarnaast is het eierrapen aan bepaalde uren gebonden. Onder andere deze reguleringen zijn onderdeel geworden van wetgeving die de toekomst van zowel de Lape als het inkomen van de lokale bevolking moet garanderen.